Aptis Reading: cấu trúc 4 phần và mẹo làm bài hiệu quả

Aptis Reading gồm mấy phần?

Phần Reading của bài thi Aptis thường được chia thành 4 phần với độ khó tăng dần, làm trên máy tính trong khoảng 30-35 phút. Mỗi phần kiểm tra một kỹ năng đọc khác nhau: từ việc chọn từ đúng trong câu đơn giản, đến việc nắm mạch lập luận của cả một bài dài.

Vì thời lượng và số câu có thể được điều chỉnh theo từng đợt thi, bạn nên kiểm tra thông tin mới nhất trên trang chính thức của British Council trước ngày thi. Tuy nhiên, kiểu câu hỏi của 4 phần thì rất ổn định, và đó chính là thứ bạn có thể luyện trước.

Nếu bạn chưa nắm tổng thể bài thi, hãy đọc thêm bài cấu trúc đề thi Aptis để biết Reading nằm ở đâu trong toàn bộ kỳ thi.

Bảng tóm tắt 4 phần Reading

Bảng trên là gợi ý phân bổ thời gian, không phải quy định của kỳ thi. Ý tưởng cốt lõi: đừng tiêu quá nhiều thời gian cho hai phần đầu, vì điểm số dễ rơi rớt nhất lại nằm ở hai phần sau.

Part 1: điền từ vào chỗ trống

Bạn sẽ gặp một đoạn văn ngắn, đơn giản — thường là một tin nhắn, một mẩu thông báo hoặc một đoạn giới thiệu — với vài chỗ trống. Mỗi chỗ trống có sẵn các lựa chọn để bạn chọn ra từ phù hợp.

Chiến thuật:

• Đọc trọn cả câu trước khi chọn, đừng chỉ nhìn hai từ đứng cạnh chỗ trống. Nhiều lựa chọn sai được thiết kế để "nghe xuôi tai" ở cụm ngắn nhưng vô lý ở cả câu.
• Chú ý các dấu hiệu ngữ pháp: thì của động từ, giới từ đi kèm, danh từ số ít hay số nhiều.
• Chú ý collocation — những cặp từ hay đi với nhau. Ví dụ minh hoạ do chúng tôi tự soạn: trong câu "She made a decision last night", động từ đúng là made chứ không phải did, dù cả hai đều dịch là "làm".
• Đọc lại cả đoạn sau khi điền xong; đoạn văn phải nghe trôi chảy như một mạch tự nhiên.

Lỗi hay mắc: làm quá nhanh vì thấy dễ rồi mất điểm ở câu bẫy collocation. Đây là phần bạn nên lấy trọn điểm.

Part 2: sắp xếp câu thành đoạn văn

Bạn nhận được một loạt câu bị xáo trộn và phải kéo thả chúng về đúng thứ tự để tạo thành một đoạn kể chuyện mạch lạc. Thường câu đầu tiên đã được cho sẵn.

Chiến thuật từng bước:

1. Đọc hết tất cả các câu một lượt để nắm bối cảnh chung: câu chuyện nói về ai, chuyện gì.
2. Tìm các từ nối chỉ trình tự: first, then, after that, later, finally, the next day. Chúng là bộ khung thời gian của đoạn.
3. Tìm đại từ và mạo từ xác định: câu có "he", "she", "it" hay "the man" gần như chắc chắn phải đứng sau câu đã giới thiệu nhân vật đó lần đầu bằng "a man", "my friend Nam"...
4. Ghép các cặp câu chắc chắn trước, sau đó mới xếp các cặp đó vào chỗ.
5. Đọc lại toàn bộ đoạn như một câu chuyện. Chỗ nào khựng lại là chỗ bạn xếp sai.

Lỗi hay mắc: xếp theo "cảm giác" mà không kiểm tra bằng đại từ. Đại từ là bằng chứng khách quan, cảm giác thì không.

Part 3: ghép thông tin với người nói

Phần này thường cho bạn vài đoạn bình luận ngắn của các nhân vật khác nhau về cùng một chủ đề, rồi hỏi ai là người nói ý nào. Đây là lúc bài thi bắt đầu khó thật sự.

Điểm mấu chốt: câu hỏi gần như không bao giờ dùng lại đúng từ trong đoạn văn. Người ra đề sẽ diễn giải lại (paraphrase). Nếu bạn chỉ săn từ khoá giống hệt nhau, bạn sẽ rơi vào bẫy.

Chiến thuật:

• Đọc câu hỏi trước, nhưng chỉ để nắm ý, đừng cố nhớ từ.
• Với mỗi nhân vật, tự tóm tắt một câu ngắn bằng tiếng Việt: "người này thích nhưng thấy đắt", "người này ban đầu ngại, sau lại thích".
• Chú ý các chỗ đảo chiều quan điểm: however, although, at first... but now. Đề rất hay hỏi vào đúng phần sau chữ "but".
• Khi hai nhân vật có vẻ cùng đúng, hãy tìm chi tiết phân biệt — thường là mức độ (quite so với extremely) hoặc thời điểm (used to so với now).

Lỗi hay mắc: chọn nhân vật có chứa từ trùng với câu hỏi. Đó chính xác là cái bẫy được cài sẵn.

Part 4: ghép heading với đoạn văn

Đây là phần khó nhất và cũng là phần nhiều người mất điểm nhất. Bạn đọc một bài dài chia thành nhiều đoạn, và phải chọn tiêu đề phù hợp cho từng đoạn từ một danh sách heading — trong đó luôn có heading thừa để gây nhiễu.

Vì phần này đòi hỏi một quy trình riêng, chúng tôi đã tách thành một bài hướng dẫn chi tiết: cách làm Aptis Reading Part 4. Ở đây bạn chỉ cần nhớ nguyên tắc lớn nhất: heading mô tả ý chính của cả đoạn, không phải một chi tiết nổi bật trong đoạn.

Làm sao chia thời gian cho hợp lý?

Câu trả lời ngắn gọn: dồn thời gian cho phần sau. Rất nhiều bạn làm Part 1 và Part 2 rất kỹ, đọc đi đọc lại, rồi đến Part 4 thì chỉ còn vài phút và phải chọn bừa — mất điểm ở đúng phần khó nhất.

Gợi ý thực tế:

• Đặt một mốc kiểm tra trong đầu: xong Part 2 khi mới trôi khoảng một phần ba thời gian.
• Nếu một câu ở Part 3 làm bạn phân vân quá 60 giây, hãy chọn phương án hợp lý nhất rồi đi tiếp.
• Đừng để trống câu nào. Không có điểm trừ cho câu sai, nên bỏ trống là tự nguyện mất điểm.

Muốn hiểu vì sao vài câu sai lại kéo band xuống, bạn có thể xem thêm cách tính điểm Aptis.

Luyện Reading thế nào cho lên điểm nhanh?

Đọc nhiều là cần, nhưng đọc đúng cách mới ra điểm. Ba việc đáng làm nhất:

Luyện paraphrase. Mỗi ngày lấy 5 câu tiếng Anh bất kỳ và viết lại bằng từ khác nhưng giữ nguyên nghĩa. Đây là kỹ năng cốt lõi của Part 3 và Part 4.

Luyện đọc lấy ý chính. Lấy một bài báo tiếng Anh, đọc mỗi đoạn trong 20 giây rồi tự đặt cho nó một tiêu đề 4-5 từ. Đây đúng là thao tác bạn sẽ làm trong Part 4.

Ghi lại lỗi sai theo nhóm. Đừng chỉ xem đáp án đúng, hãy ghi rõ mình sai vì lý do gì: sai từ vựng, đọc sót chữ "not", hay rơi vào bẫy từ trùng. Sau vài tuần bạn sẽ thấy phần lớn lỗi chỉ nằm ở hai ba nhóm — sửa được chúng thì điểm lên rất nhanh.

Kỹ năng đọc cũng hỗ trợ trực tiếp các phần khác: vốn từ tích được khi luyện Reading sẽ dùng lại ngay trong Aptis Writing, còn khả năng bắt paraphrase thì rất hữu ích khi làm Aptis Listening.

Câu hỏi thường gặp

Aptis Reading có được dùng từ điển không?

Không. Bài thi làm trên máy tính và bạn không được dùng từ điển hay tài liệu ngoài. Vì vậy hãy tập thói quen đoán nghĩa từ ngữ cảnh ngay trong lúc luyện, đừng tra từ ngay khi gặp từ lạ.

Không hiểu hết từ trong bài thì có làm được không?

Được. Bạn không cần hiểu 100% từ vựng. Phần lớn câu hỏi hỏi về ý chính hoặc quan hệ giữa các câu, nên chỉ cần nắm được mạch chung là đã trả lời được. Hãy tập bỏ qua từ lạ thay vì dừng lại ở đó.

Nên làm lần lượt từ Part 1 hay nhảy sang phần khó trước?

Nên làm lần lượt. Hai phần đầu nhanh và giúp bạn vào nhịp, đồng thời là điểm gần như chắc chắn. Quan trọng là làm nhanh gọn để dành thời gian cho Part 3 và Part 4.

Phần Reading khó nhất là phần nào?

Với đa số người học, Part 4 là phần khó nhất vì bài dài, các heading gây nhiễu và có heading thừa. Bạn nên dành riêng thời gian luyện phần này thay vì luyện dàn trải cả bốn phần như nhau.

Luyện bao lâu thì thấy tiến bộ ở Reading?

Nếu bạn luyện đều mỗi ngày 30 phút và có ghi chép lỗi sai theo nhóm, thường sau 3-4 tuần bạn sẽ thấy tốc độ đọc và độ chính xác cải thiện rõ. Điều quyết định không phải làm bao nhiêu đề, mà là bạn có phân tích kỹ những câu đã sai hay không.